Çeşitli yetiştirilme tarzından gelen bireyler bir araya gelir ve yeni bir aile kurarlar. Aile klasik
bir tanımla toplumun en küçük yapı taşını oluşturur. Kısa, sade, öz olan bu tanımda topluma
yön veren, insanların birbirinden etkilendiği, zarar ve yararlardan kolayca
faydalanabileceğimiz daha derin bir anlam yatar. Bir aileyi zor aile yapan durum nedir?
Öncelikli olarak ailede anne, baba ya da eşlerden her ikisi dediğim dedikse, çocuğa seçim
imkanı sunmuyor ve kararları onun yerine veriyorsa üstelik bunu yaparken çocuğun az şey
bildiğini, onun iyiliği için konuştuğunu söylüyor ve hata yapmasına olabildiğince izin
vermiyorsa birey kendini yetersiz hissettiği zor bir ailede büyüyor olabilir.
İkinci olarak aşırı hoşgörülü, çocuğun çoğu davranışına izin veren, çocukla ilgili durumları
tamamen çocuğa veya akışa bırakan aileler, ne kadar kendileri ve dışarıdan görenler için cazip
görünseler de sınır çizmiyorlar. İnsanların belli sınırlara ihtiyaçları vardır. Bu sınırlar hem
kendi özel alanımızın hem diğerlerine karşı davranışlarımızın hem de toplumsal kuralların
bileşenleridir. Hayatı yeni öğrenen, ailede gördüğü şemalar üzerinden hayatı tanımlamaya
çalışan çocuğun özellikle bu sınırlara ihtiyacı vardır.
Üçüncü ise, tutarsız ebeveynler… Aile sistemi içinde eşler arasında, çocuklar arasında ve
eşlerin çocuklarıyla olan etkileşiminde sınırlar vardır. Çocuk ve ebeveyn arasındaki bu sınırın
bir ebeveynde fazlaca esnetilmesi çocuğun sorumluluktan kaçış alanı olarak görülebilir. Ya da
çocuğa diğer ebeveynden daha yakın hisseden anne ya da babadan birisi eşle ilgili ya da diğer
aile durumlarıyla ilgili yaşadığı duygusal zorlanmaları çocukla samimi bir şekilde
paylaşabilir. Çocuğun en son ihtiyaçlarından birisi eminim anne ya da babadan birinin
duygusal yükünü omuzlarına almaktır. Özellikle geniş ailelerde çocuk hakkında birden çok
kişi (dede, anneanne, babaanne) söz sahibi olduğunda çocuk için hangi durum uygunsa,
kolaysa yapılması gereken odur şeklinde bir tutum çocukta oluşabilir. Halbuki çocuktan ilk
önce anne baba sorumludur ve çocukla ilgili kurallar ilk öncelikle anne babanın kurallarıdır ve
diğer aile üyeleri bunu sarsmamaya çalışmalıdır.
Zor bir aile denilince fiziksel, duygusal, psikolojik istismar ve ihmal eden anne babalar
unutulmamalı. Çocuk kendini rahatsız eden bu durumu anlayamayabilir ve daha iyi bir çocuk
olmak için uğraşır. Zaman zaman kendini suçlar. Hayatla ilgili neyin nasıl olması gerektiğini
aileden öğrenir çünkü. Öğrendikleriyle hissettikleri birbiriyle çeliştiğinde çocuk ilk olarak
kendini sorgular.
Sağlıklı olan ise çocuğu korumak, çocuğu korurken onun kişisel alanına saygı duymak ve
ortak kararlar etrafında buluşabilmek önem taşır..Bu cümleler biraz kitabi durabilir ama
asında anne babalar için de en kolay olanı budur. Kendi öğrendiğimiz kurallar ya da
yetiştirilme tarzı şu anda bizim çocuklarımıza uygun olmayabilir. Bazen çocuklarımız aile
tarafından asi davranışlar sergiliyor gibi gözükebilir ya da asıl olan bu olabilir. Yani
çocuğunuz size bir sorun durumuyla gelebilir. Siz bu sorun durumuyla baş etmeye çalışırken
kendi çocukluğunuzla mı kıyaslayacaksınız, ya da çocuğu asi olarak mı nitelendireceksiniz ya
da size karşı çıktığını mı düşüneceksiniz veya durumun gerçekten neyle ilgili olduğunu
anlamaya mı çalışacaksınız? Hangi durum sizin için ya da çocuğunuz için işleri daha
kolaylaştıracak?
Bir diğer gerçek de şu ki ne kadar mükemmel anne baba olmaya çalışırsak çalışalım bazı
noktalarda çocuklarımızın travmatize olduğu durumlar olacak. Ve bazen aile olarak bizim
müdahalelerimiz yetersiz kalacak. Böyle durumlarda ailesinden minimum düzeyde de olsa
yardım almış bir çocuğun ebeveyni mi olacaksınız yoksa işleri daha çok zorlaştıran mı?
